Na de marathon: hoe pak je het hardlopen weer op?

De finish is gehaald. Misschien heb je een marathon gelopen, een halve marathon of een andere lange wedstrijd. Je hebt weken of maanden getraind en ineens zit het erop.

Misschien wil je het liefst zo snel mogelijk weer gaan lopen. Of misschien moet je voorlopig helemaal niet aan hardlopen denken. Allebei is prima.

Wat vooral belangrijk is: geef je lichaam de tijd om te herstellen. Een lange inspanning vraagt veel van je spieren, gewrichten én voeten. Meteen weer verdergaan alsof er niets is gebeurd, is daarom niet altijd de beste aanpak.

Maar wanneer kun je weer beginnen met hardlopen? En hoe bouw je dat verstandig op?

opbouwen na marathon

Een marathon eindigt bij de finish, het herstel begint daarna

Tijdens een lange wedstrijd heeft je lichaam hard gewerkt. Je hebt veel kilometers gemaakt en je voeten hebben bij iedere stap de belasting opgevangen. Na de finish is het daarom verleidelijk om vooral te denken aan de volgende training. Maar herstel hoort net zo goed bij het sporten als trainen zelf. Rust is geen verloren training.

Je lichaam gebruikt de dagen na een lange inspanning om te herstellen van de belasting die je hebt opgebouwd. Goed slapen, voldoende eten en drinken en rustig blijven bewegen kunnen daarbij helpen. Hoe lang je nodig hebt om te herstellen verschilt per persoon. Er is daarom niet één moment waarop iedereen weer moet gaan hardlopen.

Hoe weet je of je klaar bent om weer te lopen?

Je hoeft niet alleen naar het aantal dagen na de marathon te kijken. Kijk vooral naar hoe je je voelt. Zijn je benen nog zwaar? Heb je spierpijn? Voelen je voeten gevoelig of vermoeid? Of merk je ergens een pijn die je tijdens het lopen niet had? Dan kan het verstandig zijn om nog wat langer rustig aan te doen. Een wandeling of andere lichte beweging kan in deze fase prettiger zijn dan direct weer een hardlooptraining. Je hoeft je oude trainingsschema niet meteen weer op te pakken.

Begin rustig en kort

Wanneer je weer gaat hardlopen, hoeft dat niet meteen een lange duurloop te zijn. Begin bijvoorbeeld met een rustige, korte training. Het doel van de eerste trainingen is vooral om weer te voelen hoe je lichaam reageert op de belasting van het hardlopen. Gaat dat goed? Dan kun je stap voor stap de duur of afstand weer uitbreiden. Probeer niet tegelijkertijd alles op te voeren. Dus niet én langer lopen én sneller lopen én vaker trainen. Geef je lichaam iedere keer de kans om te wennen aan de volgende stap.

Luister naar wat je lichaam vertelt

Tijdens het trainen ben je misschien gewend om door te zetten. Zeker wanneer je naar een wedstrijd hebt toegewerkt, is het verleidelijk om een trainingsschema te volgen, ook als je lichaam iets anders aangeeft. Na een marathon is het juist extra belangrijk om naar die signalen te luisteren. Een beetje vermoeidheid na een zware inspanning is niet vreemd. Maar een pijn die tijdens het lopen steeds duidelijker wordt, verandert of na het rusten niet verdwijnt, verdient aandacht. Pijn is geen wedstrijd die je hoeft te winnen.

Blijft een klacht aanwezig of komt dezelfde klacht steeds terug? Laat er dan naar kijken voordat je de belasting verder opbouwt.

Vergeet je voeten niet

Bij het herstel na een lange wedstrijd wordt vaak gekeken naar de benen. Maar je voeten hebben misschien wel het meeste directe contact met de belasting gehad. Tijdens een marathon zet je duizenden stappen. Je voeten krijgen daarbij iedere keer opnieuw te maken met druk en belasting. Na afloop kunnen ze vermoeid of gevoelig aanvoelen. Ook kunnen kleine irritaties ontstaan die tijdens de wedstrijd misschien niet direct opvielen. Geef je voeten daarom ook de tijd om bij te komen.

Draag na een lange wedstrijd bijvoorbeeld schoenen waarin je voeten voldoende ruimte en comfort hebben. Je hoeft niet meteen weer in je strakste of meest sportieve schoenen te stappen.

Kijk ook eens kritisch naar je hardloopschoenen

Een wedstrijd is een goed moment om na te denken over je hardloopschoenen. Niet omdat je na iedere marathon automatisch nieuwe schoenen nodig hebt, maar omdat je inmiddels veel kilometers met hetzelfde paar hebt gemaakt. Hoe voelen ze nu? Zitten ze nog prettig? Voelen ze nog zoals tijdens je trainingen? En passen ze nog goed? Een schoen die tijdens de eerste trainingen prettig zat, kan na veel kilometers anders aanvoelen.

Maar ook hier geldt: kijk niet alleen naar het aantal kilometers. Hoe snel een schoen verandert, hangt onder andere af van de schoen, het gebruik, je loopstijl en de ondergrond waarop je loopt.

Je hoeft niet terug naar waar je was

Misschien liep je voor de marathon drie of vier keer per week. Dat betekent niet dat je na je herstel meteen weer op datzelfde niveau moet zitten. Je conditie en belastbaarheid hoeven niet precies hetzelfde te zijn als vóór de wedstrijd. Zie het opnieuw beginnen daarom niet als een stap terug. Je hebt net een flinke inspanning geleverd. Het is logisch dat je lichaam daarna opnieuw moet wennen aan de belasting. Rustig opbouwen is geen teken dat je minder fit bent. Het is onderdeel van verstandig trainen.

Wanneer is een klacht meer dan gewone vermoeidheid?

Na een lange wedstrijd kan je lichaam op verschillende manieren reageren. Spierpijn en vermoeidheid kunnen onderdeel zijn van het herstel.

Maar let op klachten die:

  • steeds terugkomen tijdens het lopen;
  • erger worden wanneer je verder loopt;
  • ook na voldoende rust aanwezig blijven;
  • je manier van lopen veranderen;
  • ervoor zorgen dat je bepaalde bewegingen gaat vermijden.

In die situaties is het verstandig om niet gewoon door te blijven trainen.

Een klacht hoeft niet automatisch ernstig te zijn, maar doorlopen met een probleem maakt het niet vanzelf beter.

Van marathon naar de volgende kilometers

Na een marathon kan het even duren voordat je weer lekker in je normale ritme zit. Dat is helemaal niet erg. Misschien wil je binnenkort alweer trainen voor een volgende wedstrijd. Misschien wil je voorlopig juist gewoon een ontspannen rondje lopen. Of misschien ben je na één marathon voorlopig helemaal klaar met hardlopen. 😉

Wat je doel ook is: geef je lichaam de ruimte om te herstellen en bouw daarna rustig weer op. Een goed trainingsschema houdt niet alleen rekening met de kilometers die je wilt maken, maar ook met de rust die je nodig hebt.

Eerst herstellen, daarna weer kilometers maken

Een marathon lopen is een prestatie waar je trots op mag zijn. Maar vergeet niet dat de finish niet betekent dat je lichaam de volgende dag alweer volledig hersteld is. Gun jezelf rust. Slaap voldoende. Begin rustig. Bouw geleidelijk op. En luister naar je lichaam. Want uiteindelijk gaat het niet om hoe snel je na de marathon weer op je oude niveau zit. Het gaat erom dat je met plezier en zonder onnodige klachten weer kunt gaan hardlopen.

En voelen je voeten of benen na de marathon anders dan normaal, of blijft een klacht terugkomen? Bij Xcelsior kunnen onze podologen met je meekijken naar je manier van bewegen en de belasting van je voeten.

Veelgestelde vragen

Hoe snel kan ik na een marathon weer hardlopen?

Dat verschilt per persoon en hangt onder andere af van hoe zwaar de wedstrijd voor je was en hoe je lichaam herstelt. Kijk daarom niet alleen naar een vast aantal dagen, maar vooral naar hoe je je voelt.

Kan ik direct na een marathon wandelen?

Rustig bewegen kan prettig zijn wanneer dat goed voelt. Een korte wandeling is iets anders dan meteen weer een stevige training. Houd het rustig en luister naar je lichaam.

Wanneer kan ik mijn normale trainingsschema weer oppakken?

Bouw je trainingen geleidelijk op. Begin niet direct met dezelfde afstand en intensiteit als vóór de marathon. Hoe je lichaam reageert op de eerste trainingen geeft veel meer informatie dan een vooraf bepaald schema.

Mijn voet blijft pijn doen na de marathon. Wat nu?

Blijft een klacht aanwezig of komt deze steeds terug wanneer je weer gaat lopen? Neem de klacht dan serieus en laat ernaar kijken. Het is beter om eerst te weten wat er speelt dan om steeds verder door te trainen.